Velayet Nedir? Velayet Davası ve Velayetin Değiştirilmesi
Eylül 24,2026
Velayet, boşanma sürecindeki çiftlerin en sık karşılaştığı ve çoğunlukla ihtilaf konusu olan meselelerden biridir. Uyuşmazlığın kaynağı, evliliği sona erdirmek isteyen eşlerin ortak çocuk üzerindeki velayet hakkını boşanmadan sonra da kendilerinde tutmak istemesidir. Kanunda ortak velayete ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, Yargıtay 2016-2017 yıllarında içtihadını değiştirerek boşanmış eşlerin de velayeti birlikte kullanabileceğini kabul etmiştir. Bugün özellikle anlaşmalı boşanmalarda, eşlerin ortak velayet konusunda anlaşması ve mahkemenin çocuğun üstün yararına uygun bulması hâlinde ortak velayete karar verilebilmektedir; aksi durumda velayet, çocuğun yararı gözetilerek eşlerden birine verilir. Uygulama çocuğun yaşı, ebeveynlerin iletişimi ve somut olayın şartlarına göre değiştiğinden, güncel durumu bir avukata danışmanız yerinde olur.
Velayet nedir?
Velayetin tanımı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda yapılmıştır. Buna göre velayet, on sekiz yaşından küçük çocukların ve on sekiz yaşını doldurmuş olsa bile mahkeme kararıyla kısıtlanmış kişilerin eğitim, öğretim ve diğer zorunlu ihtiyaçlarının karşılanması konusunda kanunî temsilcisine tanınan yetkidir. Evlilik devam ederken velayet hakkı, kural olarak anne ve baba tarafından birlikte kullanılır. Asıl sorun boşanma davaları sırasında ortaya çıkar. Bazen özellikle anlaşmalı boşanmalarda, eşlerin bu konuda anlaşması şartıyla hâkim ortak velayete karar verebilir. Ortak velayet uygun görülmezse çocuğun velayeti, çocuğun menfaati esas alınarak eşlerden birine verilir.
Velayet davası
Velayet konusu boşanma davasıyla birlikte ele alınabildiği gibi, özellikle velayetin değiştirilmesi için sonradan da mahkemeye taşınabilir. Velayet davaları da boşanma davaları gibi aile mahkemelerinde görülür. Velayeti kendisinde olmayan eşin, durumların değişmesi nedeniyle velayetin kendisine verilmesini istediği davalara genel olarak velayet davası denir. Velayetin değiştirilmesine yol açabilecek hâller Türk Medeni Kanunu'nda gösterilmiştir. Velayet davalarında kural olarak boşanma davasına ilişkin kurallar uygulanır. Dava, velayet sahibi eşin ikametgâhının bulunduğu yerdeki mahkemede açılabildiği gibi, velayetin değiştirilmesini isteyen eşin ikametgâhındaki mahkemede de açılabilir.
Velayetin değiştirilmesini gündeme getirebilecek örnek durumlar
- Velayet sahibi eşin boşanma sonrası başkasıyla evlenmesi,
- Velayet sahibi eşin ölmesi,
- Velayet sahibi eşin mahkeme kararlarına aykırı davranarak çocukla kişisel ilişki kurulmasını engellemesi,
- Velayet görevinin kötüye kullanılması.
hukukbilgi